Jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę przy okazji opieki naprzemiennej: czy skoro dziecko mieszka na przemian u obojga rodziców, to alimenty w ogóle są potrzebne? Odpowiedź brzmi: to zależy — i wcale nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać.
Podstawowa zasada się nie zmienia
Niezależnie od modelu opieki, obowiązek alimentacyjny wynika z tych samych przepisów: zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości każdego z rodziców. Opieka naprzemienna nie znosi tego obowiązku — zmienia jedynie sposób, w jaki jest on realizowany.
Kiedy alimenty przy opiece naprzemiennej nie są zasądzane
W praktyce, jeśli oboje rodzice mają zbliżone dochody i w porównywalnym zakresie ponoszą bieżące koszty utrzymania dziecka w czasie sprawowanej przez siebie pieczy, sąd może uznać, że każdy z rodziców pokrywa "swoją część" kosztów samodzielnie, i nie zasądzić alimentów między rodzicami w ogóle — albo ustalić je na symbolicznym poziomie, np. na pokrycie kosztów, które ponosi tylko jedno z rodziców (składki, zajęcia dodatkowe, leczenie).
Kiedy alimenty mimo opieki naprzemiennej są zasądzane
Sama opieka naprzemienna nie gwarantuje braku alimentów. Jeśli między dochodami rodziców jest wyraźna różnica, sąd może zasądzić alimenty od rodzica lepiej zarabiającego — właśnie po to, by dziecko miało zbliżony standard życia w obu domach, a nie żeby u jednego z rodziców żyło "lepiej", a u drugiego "gorzej". Znaczenie ma też to, czy któryś z rodziców ponosi dodatkowe, stałe koszty niezależne od tego, u kogo dziecko akurat przebywa — np. czesne, koszty leczenia czy zajęć rozwojowych dziecka.
Co warto przygotować, planując taką sprawę
- zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania dziecka ponoszonych przez każdego z rodziców,
- dowody dochodów obojga rodziców,
- informację o proponowanym harmonogramie opieki naprzemiennej — bo to on decyduje, jak rozkładają się koszty w czasie,
- listę kosztów stałych, które nie zależą od tego, u którego rodzica dziecko akurat mieszka.
Warto pamiętać, że ustalenia dotyczące alimentów przy opiece naprzemiennej — podobnie jak w każdym innym modelu — można zmienić, jeśli po jakimś czasie zmieni się istotnie sytuacja majątkowa rodziców albo potrzeby dziecka.