Jeśli sąd ustanowił opiekę naprzemienną, świadczenie 800+ może zostać podzielone między rodziców po połowie — po 400 zł miesięcznie na każdego z nich. To zasada, ale — jak pokazuje najnowsze orzecznictwo — nie działa ona w pełni automatycznie w każdą stronę. Poniżej wyjaśniam, jak to wygląda w praktyce.
Podstawa prawna podziału
Zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli dziecko jest pod opieką naprzemienną obojga rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu rodziców, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia.
Orzeczenie sądu nie musi używać słowa „opieka naprzemienna”
To ważna praktyczna wskazówka, potwierdzona orzecznictwem sądów administracyjnych: żeby ZUS mógł podzielić świadczenie po połowie, wyrok czy postanowienie sądu nie musi wprost posługiwać się sformułowaniem „opieka naprzemienna”. Wystarczy, że z jego treści — także w powiązaniu z zatwierdzonym przez sąd porozumieniem rodziców — wynika, że piecza nad dzieckiem została powierzona obojgu rodzicom i jest wykonywana kolejno przez każdego z nich.
Podział nie zawsze jest automatyczny
Z drugiej strony, jeśli tylko jeden z rodziców złożył wniosek o świadczenie, a wypłata całej kwoty temu rodzicowi następowała za zgodą obojga i faktycznie służyła potrzebom dziecka, ZUS nie powinien automatycznie ograniczać czy dzielić tego świadczenia wyłącznie z powodu istnienia orzeczenia o opiece naprzemiennej. Innymi słowy: sam fakt opieki naprzemiennej nie oznacza, że podział na pół jest jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem — rodzice mogą też zgodnie zdecydować inaczej.
Jak wystąpić o podział
W praktyce, żeby uzyskać podział świadczenia po połowie, każde z rodziców składa własny wniosek do ZUS, załączając orzeczenie sądu (lub zatwierdzoną przez sąd ugodę) potwierdzające sprawowanie opieki naprzemiennej w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Co zrobić, gdy ZUS odmawia podziału mimo orzeczenia
Jeśli ZUS odmawia podziału świadczenia mimo istnienia orzeczenia sądu potwierdzającego opiekę naprzemienną, decyzję można zaskarżyć — najpierw w drodze odwołania, a w razie potrzeby w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Orzecznictwo w tym zakresie w ostatnim czasie systematycznie staje po stronie rodziców, którzy faktycznie sprawują pieczę naprzemienną, nawet jeśli formalny wyrok rozwodowy nie posługuje się tym dokładnym pojęciem.